ALES · 2026-10-21
ALES çalışma planı
ALES, bir dersin müfredatını değil akıl yürütme becerisini ölçen bir sınav. ÖSYM kılavuzu da bunu açıkça söylüyor: Sorular belirli bir lisans programında öğrenilen bilgiyi ölçmez. Bu, hazırlığın "konu bitirmek"ten çok soru tiplerine alışmak, hız kazanmak ve hatalardan öğrenmek üzerine kurulması gerektiği anlamına geliyor.
Bu yazıda 8 ila 12 haftaya yayılabilen bir plan, bölüm bazında stratejiler ve deneme analizi için basit bir yöntem paylaşıyoruz. Plan bir öneridir; başlangıç seviyen ve günlük ayırabildiğin süre farklıysa haftaları uzatıp kısaltabilirsin.
Planlamadan önce sınavı tanı
| Öğe | Değer (2026 kılavuzu) |
|---|---|
| Soru | 50 sayısal + 50 sözel = 100 |
| Süre | 150 dakika |
| Yanlış etkisi | Ham puan = doğru − (yanlış / 4) |
| Puan türleri | SAY (0,75 / 0,25), SÖZ (0,25 / 0,75), EA (0,50 / 0,50) |
Bundan iki somut sonuç çıkıyor:
- Puan türün çalışma dengeni belirler. SAY puanı istiyorsan sayısal testteki her net sözele göre üç kat ağırlıklıdır. EA'da iki test eşittir.
- Yanlış cezası var. Dört yanlış bir doğruyu götürdüğü için, hiç fikir sahibi olmadığın soruda rastgele işaretlemek yerine boş bırakmayı düşünmek mantıklı olabilir.
Sınavın ayrıntılı yapısı ve soru numarası düzeni için ALES bölümümüze göz atabilirsin.
Takvime bak
2026'nın son ALES oturumu 2026-ALES/3, 29 Kasım 2026'da. Bu yazının yayın tarihi olan 21 Ekim'den sınava yaklaşık 5,5 hafta var. Bu sınava hazırlanıyorsan aşağıdaki planın 4–8. haftalarını sıkıştırılmış biçimde uygulaman daha gerçekçi olur. 2027 ALES tarihleri ise ÖSYM 2027 takvimini açıkladığında güncellenecek.
8–12 haftalık ALES çalışma planı
Aşağıdaki tablo 12 haftalık bir yapı öneriyor. 8 haftan varsa 1–2. ve 3–4. haftaları birleştirip 9–10. haftayı tek haftaya indirebilirsin.
| Hafta | Sayısal odak | Sözel odak | Deneme ve analiz |
|---|---|---|---|
| 1–2 | Temel işlemler, rasyonel sayılar, bölünebilme, basamak, tek-çift | Sözcük ve cümle anlamı, boşluk doldurma | Başlangıç denemesi (seviye tespiti) |
| 3–4 | Denklem, fonksiyon, kümeler, yüzde | Cümleden kesin yargı çıkarma, söz ve cümle sıralama | Haftada 1 bölüm denemesi |
| 5–6 | Problemler: yaş, hareket, sayı, sıra/pist problemleri | Paragraf yapısı: yer değiştirme, anlam bütünlüğünü bozan cümle | Haftada 1 bölüm denemesi + hata defteri |
| 7–8 | "Bilgilere göre" grupları: tablo kurma, koşullu düzenleme | Tek paragraflı sorular, ana düşünce | Haftada 1 tam deneme (150 dk) |
| 9–10 | Geometri: açı, uzunluk, alan, uzamsal görselleştirme | Uzun parça okuma, sözel mantık | Haftada 2 tam deneme |
| 11–12 | Zayıf konulara dönüş | Zayıf soru tiplerine dönüş | Haftada 2–3 tam deneme, son hafta hafif tekrar |
Günlük ritim önerisi
- Kısa ısınma: Güne birkaç işlem sorusuyla başlamak hız kazandırır.
- Ana blok: O haftanın sayısal ve sözel konusundan soru çözümü.
- Paragraf: Her gün belirli sayıda paragraf sorusu. Okuma hızı birden değil, düzenli tekrarla artar.
- Hata defteri: Gün sonunda yanlış ve boşlara kısaca not düşmek.
Sayısal strateji
Problemler
ÖSYM kitapçıklarında 1–22 aralığında yaş, hareket, sayı ve sıra/pist problemleri görülüyor. Problemlerde en sık kayıp, soruyu okurken bilgileri kafada tutmaya çalışmaktan geliyor.
- Okurken bilinenleri ve isteneni kâğıda kısa semboller hâlinde yaz.
- Hareket sorularında kısa bir çizim (kim nereden, hangi yöne) çoğu zaman denklemden daha hızlıdır.
- Seçeneklerden geriye doğru deneme (seçeneği yerine koyma) bazı sorularda kurulumdan daha kısadır.
"Bilgilere göre" grupları ve mantık
Sayısal testte 23–43 aralığı, her biri bir bilgi kutusuna bağlı 2–3 soruluk 8 gruptan oluşuyor. İçerik ÖSYM'nin açık yayınında görünmüyor; bu yüzden hem tablo-grafik yorumu hem sayısal mantık çalışmak dengeli bir yaklaşım.
- Bilgi kutusunu bir kez dikkatle oku, kısa bir tablo ya da şema kur. Gruptaki tüm sorular aynı tabloyu kullanır.
- Kesin bilgileri önce yerleştir, koşullu bilgileri sonra.
- Yönerge soruların "birbirinden bağımsız olarak" cevaplanmasını istiyor: Bir sorunun kökünde verilen ek koşulu sonraki soruya taşıma. Takıldığın soruyu atlayıp grubun diğer sorularına geçebilirsin.
Geometri
Son 7 soru şekilli. Görülen tipler açı, uzunluk, dikdörtgen alanı ve uzamsal görselleştirme. Temel açı ve alan bilgisini sağlamlaştırmak, bu bloktaki soruları kısa sürede çözmeye yeter.
Sözel strateji
Paragraf
Sözel testin büyük bölümü okuma. Tek paragraflı sorularda soru kökünü önce okumak (ana düşünce mi, değinilmeyen mi, çıkarım mı) parçayı hangi gözle okuyacağını belirler. "Kesin olarak çıkarılabilir" sorularında, metinde olmayan bir genellemeyi ekleyen seçenek genellikle yanlıştır.
Paragraf yapısı
Yer değiştirme ve anlam bütünlüğünü bozan cümle sorularında her cümlenin bir öncekine nasıl bağlandığına bak: bağlaçlar, zamirler ve konu geçişleri ipucu verir.
Sözel mantık
Son 8 soru "bilgilere göre" yönergesiyle iki grup hâlinde. Sayısaldaki gibi tablo kurmak burada da işe yarar. Sınavın sonunda olduğu için süreyi bu bloğa yetecek şekilde ayırmayı denemelerde mutlaka prova et.
Deneme analizi: Asıl gelişme burada
Deneme çözmek tek başına yeterli değil; gelişme analizle gelir. Her denemeden sonra yanlış ve boşları aşağıdaki gibi sınıflandır:
| Hata türü | Örnek | Çözüm |
|---|---|---|
| Bilgi eksiği | Formülü ya da kuralı bilmiyorum | Konuya dön, 10–15 soru çöz |
| İşlem hatası | Doğru kurdum, yanlış hesapladım | Ara adımları yazmayı alışkanlık hâline getir |
| Okuma hatası | Soru kökünü yanlış anladım | Soru kökünü işaretleyerek oku |
| Süre | Yetiştiremedim | Bölüm sıralamasını ve soru atlama kuralını değiştir |
| Tahmin | Emin değildim, işaretledim | Yanlış cezasını düşünerek boş bırakmayı tart |
Süre planı
150 dakikayı iki teste nasıl böleceğin kişiden kişiye değişir. Denemelerde hangi testte ve hangi blokta daha çok zaman harcadığını not et. İki-üç denemeden sonra kendine uygun bir sıralama (örneğin önce sözel, sonra sayısal ya da tersi) ortaya çıkar.
Sınavım Var ALES bölümünde konu bazlı sorular ve denemelerle bu planı uygulayabilirsin.
Sık sorulan sorular
ALES'e kaç haftada hazırlanılır?
Bu, başlangıç seviyene ve günlük ayırabildiğin süreye bağlı. Bu yazıdaki plan 8–12 hafta için tasarlandı; temeli sağlam olanlar daha kısa sürede, uzun süredir matematik çalışmayanlar daha uzun sürede ilerleyebilir.
ALES'te boş bırakmak mı, işaretlemek mi?
Ham puan `doğru − (yanlış / 4)` formülüyle hesaplanıyor. Hiç fikrin olmayan bir soruda rastgele işaretlemek riskli; iki seçeneği elediğin durumlarda ise işaretlemek daha mantıklı olabilir. Kararı denemelerde kendi isabet oranına bakarak ver.
Önce sayısal mı, sözel mi çalışmalı?
Başvuracağın programın puan türüne bak. SAY puanında sayısal test 0,75, SÖZ puanında sözel test 0,75 ağırlıklı. EA'da ikisi eşit. Yine de hiçbir testi tamamen bırakmamak gerekir.
Kaç deneme çözmeliyim?
Sabit bir sayı yok. Bu plandaki gibi son haftalarda haftada 2–3 tam deneme yaygın bir yaklaşım; önemli olan her denemeyi analiz etmek.
2026-ALES/3'e yetişir miyim?
21 Ekim 2026 itibarıyla sınava yaklaşık 5,5 hafta var. Planın sıkıştırılmış bir sürümüyle çalışmak mümkün; ancak sonucu başlangıç seviyen belirler.
*Kaynak: ÖSYM 2026-ALES Başvuru Kılavuzu, osym.gov.tr Sınav Takvimi ve 2022–2026 ALES %10 kitapçıkları (erişim: 21.10.2026). Çalışma planı Sınavım Var'ın önerisidir.*