ÖABT · Biyoloji
ÖABT Biyoloji: Genetik
ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Biyoloji ÖABT'sinin yaklaşık %20'sini oluşturur (50 sorunun yaklaşık 10 sorusu).
- 10sınavda soru (yaklaşık)
- 12anlatım bölümü
- 50soru bankasındaki soru
- 48öğrenme hedefi
Bölümler
- 1. Mendel Genetiği ve Olasılık
- Gen, alel, genotip ve fenotip kavramlarını doğru kullanmayı
- Ayrılma ve bağımsız açılım ilkelerini mayozla ilişkilendirmeyi
- Kontrol çaprazlamasıyla bilinmeyen genotipi belirlemeyi
- Çarpım ve toplam kurallarıyla çok genli çaprazlamaları hızlı çözmeyi
- 2. Alel Etkileşimleri ve Mendel Dışı Kalıtım
- Eksik baskınlık ile eş baskınlığı fenotip üzerinden ayırt etmeyi
- Çok alellilikte ABO kan grubu çaprazlamalarını çözmeyi
- Öldürücü alelin F2 oranını nasıl değiştirdiğini açıklamayı
- Pleiotropiyi tek genin çok etkisi olarak tanımlamayı
- 3. Gen Etkileşimleri ve Çok Genli Kalıtım
- Epistasi türlerini değişmiş dihibrit oranlarından tanımayı
- Çok genli (eklemeli) kalıtımda fenotip sınıf sayısını hesaplamayı
- Penetrans ve ekspresivite kavramlarını ayırt etmeyi
- Çevrenin gen ifadesine etkisini örneklerle açıklamayı
- 4. Kromozom Kuramı, Eşey Belirleme ve Eşeye Bağlı Kalıtım
- Farklı canlılardaki eşey belirleme sistemlerini karşılaştırmayı
- X'e bağlı çekinik ve baskın kalıtımı çaprazlamalarla çözmeyi
- Eşeyin etkilediği, eşeyle sınırlı ve Y'ye bağlı özellikleri ayırt etmeyi
- Doz dengelemesini ve Barr cisimciğini açıklamayı
- 5. Bağlantı, Krossing Over ve Gen Haritaları
- Bağlı genlerin bağımsız açılımdan sapmasını açıklamayı
- Rekombinasyon sıklığından genler arası uzaklığı hesaplamayı
- Cis ve trans dizilimleri gamet oranlarıyla ayırt etmeyi
- Üç noktalı kontrol çaprazlamasında ortadaki geni bulmayı
- 6. Soy Ağacı Analizi ve Sitoplazmik Kalıtım
- Soy ağacındaki ipuçlarından kalıtım biçimini belirlemeyi
- Otozomal ve X'e bağlı kalıtımı dışlayıcı kanıtlarla ayırt etmeyi
- Mitokondriyal kalıtımın anneden aktarılma örüntüsünü tanımayı
- Soy ağacında taşıyıcılık olasılığını hesaplamayı
- 7. Kromozom Sayısı ve Yapısındaki Değişimler
- Anöploidi ve poliploidiyi ayırt etmeyi
- Ayrılmamanın mayoz I ve mayoz II'deki sonuçlarını karşılaştırmayı
- Başlıca insan kromozom sendromlarını karyotiple eşleştirmeyi
- Delesyon, duplikasyon, inversiyon ve translokasyonu tanımayı
- 8. DNA'nın Yapısı ve Replikasyonu
- Kalıtım maddesinin DNA olduğunu gösteren deneyleri yorumlamayı
- DNA'nın çift sarmal yapısını ve Chargaff kurallarını kullanmayı
- Yarı korunumlu eşlenmeyi Meselson-Stahl deneyiyle açıklamayı
- Replikasyon enzimlerinin görevlerini sıralamayı
- 9. Gen İfadesi: Transkripsiyon ve Translasyon
- Kalıp zincirden mRNA, kodon ve antikodon dizilerini yazmayı
- Prokaryot ve ökaryot transkripsiyonunu karşılaştırmayı
- mRNA olgunlaşma basamaklarını açıklamayı
- Genetik kodun özelliklerini ve translasyon basamaklarını sıralamayı
- 10. Gen İfadesinin Düzenlenmesi ve Gen Mutasyonları
- Lac ve trp operonlarının çalışmasını koşullara göre yorumlamayı
- Ökaryotlarda gen ifadesinin düzenlendiği basamakları sıralamayı
- Nokta mutasyonlarını protein üzerindeki etkisine göre sınıflamayı
- Mutajenleri ve DNA onarım sistemlerini örneklemeyi
- 11. Popülasyon Genetiği
- Alel ve genotip sıklıklarını hesaplamayı
- Hardy-Weinberg dengesinin koşullarını sıralamayı
- Evrimsel kuvvetlerin alel sıklığına etkisini karşılaştırmayı
- X'e bağlı özelliklerde eşeyler arası sıklık farkını açıklamayı
- 12. Biyoteknoloji ve Gen Mühendisliği
- Rekombinant DNA oluşturma basamaklarını sıralamayı
- PCR ve jel elektroforezinin ilkelerini açıklamayı
- Vektör özelliklerini ve seçim yöntemlerini yorumlamayı
- Klonlama, CRISPR ve gen tedavisi uygulamalarını değerlendirmeyi
Diğer konular
Sık sorulan sorular
ÖABT Biyoloji testinde Genetik konusundan kaç soru çıkar?
ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %20; 50 soruluk testte bu yaklaşık 10 soru demektir.
ÖABT Biyoloji Genetik konusunda neler var?
1. Mendel Genetiği ve Olasılık, 2. Alel Etkileşimleri ve Mendel Dışı Kalıtım, 3. Gen Etkileşimleri ve Çok Genli Kalıtım, 4. Kromozom Kuramı, Eşey Belirleme ve Eşeye Bağlı Kalıtım, 5. Bağlantı, Krossing Over ve Gen Haritaları, 6. Soy Ağacı Analizi ve Sitoplazmik Kalıtım, 7. Kromozom Sayısı ve Yapısındaki Değişimler, 8. DNA'nın Yapısı ve Replikasyonu, 9. Gen İfadesi: Transkripsiyon ve Translasyon, 10. Gen İfadesinin Düzenlenmesi ve Gen Mutasyonları, 11. Popülasyon Genetiği, 12. Biyoteknoloji ve Gen Mühendisliği.
Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.