İçeriğe geç

ÖABT · Tarih

ÖABT Tarih: Orta Çağ’dan XX. Yüzyıl’a Dünya Tarihi

ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Tarih ÖABT'sinin yaklaşık %14'ünü oluşturur (50 sorunun yaklaşık 7 sorusu).

Bölümler

  1. 1. Orta Çağ Avrupası: Kavimler Göçü, Feodalite ve Kilise
    • Kavimler Göçü’nün Avrupa’nın siyasi haritasını nasıl değiştirdiğini açıklamayı
    • Feodalitenin ortaya çıkış nedenlerini ve toplumsal katmanlarını sıralamayı
    • Feodalite ile Türk-İslam devletlerindeki ikta ve tımarı ayırt etmeyi
    • Orta Çağ’da Kilise’nin gücünü ve skolastik düşüncenin özelliklerini yorumlamayı
  2. 2. Bizans, Kilise Ayrılığı ve Haçlı Seferleri
    • Haçlı Seferleri’nin dinî, siyasi ve ekonomik nedenlerini ayırt etmeyi
    • Başlıca Haçlı seferlerini sonuçlarıyla birlikte sıralamayı
    • IV. Haçlı Seferi’nin diğerlerinden farkını açıklamayı
    • Haçlı Seferleri’nin Avrupa toplumuna etkilerini yorumlamayı
  3. 3. Geç Orta Çağ’da Dönüşüm: Kentler, Monarşiler ve Krizler
    • Ticaretin canlanmasının kentleri, burjuvaziyi ve üniversiteleri nasıl doğurduğunu açıklamayı
    • Magna Carta’nın kral yetkisi açısından önemini yorumlamayı
    • Yüz Yıl Savaşları ve Kara Ölüm’ün feodaliteyi nasıl sarstığını ilişkilendirmeyi
    • Feodaliteyi çözen etkenleri bir arada değerlendirmeyi
  4. 4. Coğrafi Keşifler ve Avrupa Sömürgeciliği
    • Coğrafi Keşifler’in ekonomik, dinî ve teknik nedenlerini ayırt etmeyi
    • Portekiz ve İspanya’nın keşif yollarını kronolojik olarak sıralamayı
    • Sömürgeciliğin ve Atlantik köle ticaretinin işleyişini açıklamayı
    • Keşiflerin Avrupa’ya ve Osmanlı dünyasına etkilerini yorumlamayı
  5. 5. Rönesans ve Hümanizm
    • Rönesans’ı ve onu biçimlendiren hümanizm ile rasyonalizmi tanımlamayı
    • Rönesans’ın neden İtalya’da başladığını açıklamayı
    • Matbaanın ve Machiavelli’nin siyasi düşüncesinin etkilerini yorumlamayı
    • Rönesans’a ilişkin farklı tarihçi yorumlarını karşılaştırmayı
  6. 6. Reform, Din Savaşları ve Westfalya Düzeni
    • Reform hareketinin dinî, siyasi ve ekonomik nedenlerini ayırt etmeyi
    • Lutheryenizm, Kalvenizm ve Anglikanizmin yayıldığı yerleri eşleştirmeyi
    • Augsburg Barışı ile Westfalya Antlaşması’nın sonuçlarını karşılaştırmayı
    • Westfalya’nın modern devlet anlayışına etkisini açıklamayı
  7. 7. Bilim Devrimi ve Aydınlanma
    • Bilim devriminde Dünya merkezli evren anlayışından Güneş merkezli anlayışa geçişi açıklamayı
    • Bilimsel yöntemin aşamalarını sıralamayı
    • Aydınlanma düşünürlerini temel fikirleriyle eşleştirmeyi
    • Aydınlanmanın devrimlere etkisini yorumlamayı
  8. 8. Amerikan Bağımsızlığı, Fransız İhtilali ve Viyana Düzeni
    • On üç koloninin bağımsızlık sürecini neden-sonuç ilişkisiyle sıralamayı
    • Fransız İhtilali’nin toplumsal, ekonomik ve düşünsel nedenlerini ayırt etmeyi
    • İhtilalin devlet ve toplum hayatına kalıcı etkilerini açıklamayı
    • 1815 Viyana düzeni ile 1830 ve 1848 ihtilallerini karşılaştırmayı
  9. 9. Sanayi Devrimi, Ulus Birlikleri ve Emperyalizm
    • Sanayi Devrimi’nin İngiltere’de başlamasının nedenlerini açıklamayı
    • Başlıca buluşları sorunu çözdükleri alanla eşleştirmeyi
    • Sanayileşmenin toplumsal sonuçlarını ve işçi hareketlerini yorumlamayı
    • İtalyan ve Alman birliklerinin ve emperyalist rekabetin güç dengesine etkisini değerlendirmeyi

Bu branşı çalış →

Örnek sorular

Örnek soru 1

Aydınlanma düşünürleri ile görüşleri arasında aşağıdaki eşleştirmeler yapılmıştır:

I. John Locke – İnsanın yaşam, özgürlük ve mülkiyet gibi doğal hakları vardır.

II. Cesare Beccaria – Yasama, yürütme ve yargı ayrı organlarda olmalıdır.

III. Jean-Jacques Rousseau – Egemenlik halka aittir ve toplum bir sözleşmeye dayanır.

Bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

  1. A) Yalnız I
  2. B) Yalnız II
  3. C) I ve II
  4. D) I ve III
  5. E) II ve III
Çözümü gör

Doğru cevap: D

Adım 1: Doğal haklar ve yönetimin rızaya dayanması John Locke’un görüşüdür; birinci eşleştirme doğrudur. Adım 2: Güçler ayrılığı Montesquieu’nun Kanunların Ruhu’nda savunduğu ilkedir. Beccaria ise ceza hukukunda işkenceye ve idama karşı çıkmıştır; ikinci eşleştirme yanlıştır. Adım 3: Toplum Sözleşmesi’nde halk egemenliğini savunan Rousseau’dur; üçüncü eşleştirme doğrudur. Sonuç: I ve III Diğer şıklar: Yalnız I, Rousseau eşleştirmesini atlar. Yalnız II, I ve II ile II ve III seçenekleri, güçler ayrılığını Beccaria’ya veren yanlış eşleştirmeyi içerir.

Örnek soru 2

XVIII. yüzyılda bir hukukçu, ülkesinin mahkemeleri için şu önerileri yazmıştır: "Sanığa itiraf ettirmek için işkence yapılmamalı; idam cezası kaldırılmalı; ceza intikam için değil, toplumda düzeni korumak için verilmeli; yargılama hızlı ve usule uygun olmalıdır."

Bu öneriler aşağıdaki düşünürlerden hangisinin görüşleriyle örtüşür?

  1. A) Thomas Hobbes
  2. B) Adam Smith
  3. C) Niccolò Machiavelli
  4. D) Montesquieu
  5. E) Cesare Beccaria
Çözümü gör

Doğru cevap: E

Adım 1: Öneriler ceza hukukuna yöneliktir: işkenceye ve idama karşı çıkma, cezanın amacını intikam değil toplumsal düzen olarak görme, hızlı ve usule uygun yargılama. Adım 2: Bu görüşler Cesare Beccaria’nın Suçlar ve Cezalar Hakkında adlı eserinde savunulmuştur. Sonuç: Cesare Beccaria Diğer şıklar: Hobbes düzeni sağlamak için güçlü bir egemeni savunmuştur. Machiavelli siyaseti ahlaktan ayırmıştır. Montesquieu güçler ayrılığını savunmuştur; ceza adaletine dair bu önerilerin sahibi değildir. Adam Smith serbest piyasa ekonomisinin kuramcısıdır.

Bu konuda 50 açıklamalı soru var. Yanlış yaptığın sorular aralıklı tekrar takvimine girer.

Diğer konular

Branşa dön →

Sık sorulan sorular

ÖABT Tarih testinde Orta Çağ’dan XX. Yüzyıl’a Dünya Tarihi konusundan kaç soru çıkar?

ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %14; 50 soruluk testte bu yaklaşık 7 soru demektir.

ÖABT Tarih Orta Çağ’dan XX. Yüzyıl’a Dünya Tarihi konusunda neler var?

1. Orta Çağ Avrupası: Kavimler Göçü, Feodalite ve Kilise, 2. Bizans, Kilise Ayrılığı ve Haçlı Seferleri, 3. Geç Orta Çağ’da Dönüşüm: Kentler, Monarşiler ve Krizler, 4. Coğrafi Keşifler ve Avrupa Sömürgeciliği, 5. Rönesans ve Hümanizm, 6. Reform, Din Savaşları ve Westfalya Düzeni, 7. Bilim Devrimi ve Aydınlanma, 8. Amerikan Bağımsızlığı, Fransız İhtilali ve Viyana Düzeni, 9. Sanayi Devrimi, Ulus Birlikleri ve Emperyalizm.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.