ÖABT · Coğrafya
ÖABT Coğrafya: Fiziki Coğrafya
ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Coğrafya ÖABT'sinin yaklaşık %40'ını oluşturur (50 sorunun yaklaşık 20 sorusu).
- 20sınavda soru (yaklaşık)
- 13anlatım bölümü
- 100soru bankasındaki soru
- 52öğrenme hedefi
Bölümler
- 1. Coğrafyanın Doğası ve Dünya'nın Şekli
- Doğal, beşerî ve coğrafi ortam kavramlarını ayırt etmeyi
- Fiziki coğrafyanın alt dallarını inceleme alanlarıyla eşleştirmeyi
- Coğrafyanın dağılış, bağlantı ve nedensellik ilkelerini bir örneğe uygulamayı
- Dünya'nın geoit şeklinin sonuçlarını sıralamayı
- 2. Dünya'nın Hareketleri, Mevsimler ve Zaman
- Günlük ve yıllık hareketin sonuçlarını birbirinden ayırmayı
- 21 Mart, 21 Haziran, 23 Eylül ve 21 Aralık'taki ışık durumlarını karşılaştırmayı
- Öğle güneşinin yükselti açısını ve yerel saat farkını hesaplamayı
- Ulusal saat, saat dilimi ve tarih değiştirme çizgisini açıklamayı
- 3. Harita Bilgisi ve Mekânsal Bilgi Teknolojileri
- Projeksiyon türlerini bozulmanın az olduğu kuşakla eşleştirmeyi
- Kesir ölçekle gerçek uzunluk hesaplamayı ve büyük-küçük ölçeği karşılaştırmayı
- İzohips haritasından eğim, vadi, sırt ve profil yorumlamayı
- CBS, uzaktan algılama ve GPS bileşenlerini ayırt etmeyi
- 4. Yer'in İç Yapısı ve Levha Tektoniği
- Yer'in katmanlarını fiziksel özellikleriyle sıralamayı
- Litosfer ile astenosfer arasındaki farkı açıklamayı
- Levha sınırlarını (ayrılan, yaklaşan, yanal kayan) oluşan şekillerle eşleştirmeyi
- Türkiye'nin tektonik konumunu fay sistemleriyle ilişkilendirmeyi
- 5. Kayaçlar ve Jeolojik Zamanlar
- Kayaçları oluşumlarına göre magmatik, tortul ve başkalaşım olarak sınıflandırmayı
- Kayaç döngüsünü adım adım açıklamayı
- Kayaç türüyle ayrışma direnci ve yer şekli arasında bağ kurmayı
- Jeolojik zamanları önemli olaylarıyla eşleştirmeyi
- 6. İç Kuvvetler: Orojenez, Epirojenez, Volkanizma ve Deprem
- Orojenez ile epirojenezi etki alanı ve sonuçlarıyla ayırt etmeyi
- Volkan türlerini lav özelliği ve şekil bakımından karşılaştırmayı
- Depremin iç ve dış merkezini, büyüklük ile şiddeti açıklamayı
- Türkiye'deki tektonik ovaları, horstları ve volkanları fay sistemlerine yerleştirmeyi
- 7. Dış Kuvvetler ve Yer Şekilleri
- Fiziksel ayrışma ile kimyasal çözünmenin hangi iklimde baskın olduğunu açıklamayı
- Akarsu, karst, rüzgâr, buzul ve dalga şekillerini oluşturan süreçle eşleştirmeyi
- Kütle hareketlerini ve onları tetikleyen etkenleri sıralamayı
- Kıyı tiplerini oluşum koşullarına ve Türkiye örneklerine göre ayırt etmeyi
- 8. Atmosfer ve Sıcaklık
- İklim sisteminin beş bileşenini işlevleriyle açıklamayı
- Atmosfer katmanlarını sıcaklık değişimi ve olaylarla eşleştirmeyi
- Sıcaklığın dağılışını etkileyen etkenleri bir örnekte ayırt etmeyi
- Türkiye'de ve dünyada sıcaklık dağılışının genel kurallarını yorumlamayı
- 9. Basınç, Rüzgârlar ve Hava Kütleleri
- Termik ve dinamik basınç merkezlerini oluşum nedenleriyle ayırt etmeyi
- Sürekli, mevsimlik ve yerel rüzgârları esiş düzenleriyle karşılaştırmayı
- Türkiye'yi etkileyen basınç merkezlerini mevsim ve hava tipiyle eşleştirmeyi
- Sıcak ve soğuk cepheyi yağış özellikleriyle açıklamayı
- 10. Nem, Yağış, İklim Tipleri ve İklim Değişikliği
- Mutlak, maksimum ve bağıl nem arasındaki ilişkiyi hesapla göstermeyi
- Yükselim, yamaç ve cephe yağışlarını oluşum koşullarıyla ayırt etmeyi
- MEB sınıflamasındaki iklim tiplerini özellik ve örnek yerlerle eşleştirmeyi
- İklim değişikliğinin doğal ve beşerî nedenlerini ve etkilerini sıralamayı
- 11. Hidrografya: Okyanuslar, Akarsular, Göller ve Yer Altı Suları
- Yeryüzündeki suyun dağılımını ve tatlı suyun kısıtlılığını açıklamayı
- Tuzluluk ve okyanus akıntılarını etkileyen etkenleri sıralamayı
- Akarsuları havza, rejim ve beslenme bakımından sınıflandırmayı
- Gölleri oluşumlarına göre Türkiye örnekleriyle eşleştirmeyi ve kaynak türlerini ayırt etmeyi
- 12. Toprak, Bitki Örtüsü ve Biyomlar
- Toprak oluşumunu etkileyen etkenleri ve toprak profilini açıklamayı
- Zonal, intrazonal ve azonal toprakları örneklerle ayırt etmeyi
- Bitki örtüsünün dağılışını iklim, yükselti ve bakıyla ilişkilendirmeyi
- Başlıca biyomları ve Türkiye'nin bitki topluluklarını eşleştirmeyi
- 13. Doğal Afetler: Oluşum ve Dağılış
- Tehlike, risk, maruziyet ve afet kavramlarını ayırt etmeyi
- Afetleri oluşum nedenine göre MEB sınıflamasıyla gruplamayı
- Deprem, heyelan, sel, çığ, kuraklık ve orman yangınının oluşum koşullarını ve Türkiye'deki dağılışını açıklamayı
- Bütüncül afet yönetiminin aşamalarını sıralamayı
Diğer konular
Sık sorulan sorular
ÖABT Coğrafya testinde Fiziki Coğrafya konusundan kaç soru çıkar?
ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %40; 50 soruluk testte bu yaklaşık 20 soru demektir.
ÖABT Coğrafya Fiziki Coğrafya konusunda neler var?
1. Coğrafyanın Doğası ve Dünya'nın Şekli, 2. Dünya'nın Hareketleri, Mevsimler ve Zaman, 3. Harita Bilgisi ve Mekânsal Bilgi Teknolojileri, 4. Yer'in İç Yapısı ve Levha Tektoniği, 5. Kayaçlar ve Jeolojik Zamanlar, 6. İç Kuvvetler: Orojenez, Epirojenez, Volkanizma ve Deprem, 7. Dış Kuvvetler ve Yer Şekilleri, 8. Atmosfer ve Sıcaklık, 9. Basınç, Rüzgârlar ve Hava Kütleleri, 10. Nem, Yağış, İklim Tipleri ve İklim Değişikliği, 11. Hidrografya: Okyanuslar, Akarsular, Göller ve Yer Altı Suları, 12. Toprak, Bitki Örtüsü ve Biyomlar, 13. Doğal Afetler: Oluşum ve Dağılış.
Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.