İçeriğe geç

ÖABT · Kimya/Kimya Teknolojisi

ÖABT Kimya/Kimya Teknolojisi: Organik Kimya

ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Kimya/Kimya Teknolojisi ÖABT'sinin yaklaşık %20'sini oluşturur (50 sorunun yaklaşık 10 sorusu).

Bölümler

  1. 1. Karbonun Bağ Yapısı, Formüller ve Doymamışlık Derecesi
    • Karbonun sp³, sp² ve sp hibritleşmesini bağ açısı, geometri ve bağ uzunluğuyla ilişkilendirmeyi
    • Bir moleküldeki sigma (σ) ve pi (π) bağlarını saymayı
    • Yakma analizinden basit formülü, molar kütleden molekül formülünü bulmayı
    • Doymamışlık derecesini hesaplayıp halka ve π bağı sayısı hakkında çıkarım yapmayı
  2. 2. Fonksiyonel Gruplar ve IUPAC Adlandırma
    • Başlıca fonksiyonel grupları yarı açık formülden tanımayı
    • Ana zinciri seçip en küçük numara kuralıyla dallı ve çoklu bağlı bileşikleri adlandırmayı
    • Birden fazla fonksiyonel grup taşıyan bileşikte öncelikli grubu belirlemeyi
    • Esterleri asit ve alkol bileşenlerinden adlandırmayı
  3. 3. İzomeri ve Stereokimya
    • Yapı izomerlerini zincir, konum ve fonksiyonel grup izomeri olarak sınıflandırmayı
    • Geometrik (cis-trans, E/Z) izomerinin koşullarını uygulamayı
    • Kiral karbonu bulup enantiyomer, diastereomer, mezo bileşik ve rasemik karışımı ayırt etmeyi
    • Bir formüle uyan izomerleri sistemli olarak saymayı
  4. 4. Elektron Etkileri, Asitlik-Bazlık ve Tepkime Ara Ürünleri
    • İndüktif etki ve rezonansı bir grubun elektron çekme ya da verme davranışıyla açıklamayı
    • Organik asitlerin ve bazların gücünü konjuge asit-baz kararlılığıyla karşılaştırmayı
    • Karbokatyon, radikal ve karbanyon kararlılık sıralarını gerekçelendirmeyi
    • Karbokatyon çevrilmesini öngörmeyi
  5. 5. Alkanlar ve Sikloalkanlar
    • Alkanların kaynama noktasını zincir uzunluğu ve dallanmayla ilişkilendirmeyi
    • Etan, bütan ve sikloheksan konformasyonlarını kararlılıklarına göre karşılaştırmayı
    • Radikal halojenleme mekanizmasının basamaklarını ve ürün dağılımını açıklamayı
    • Alkan yanma tepkimelerini denkleştirip hesaplamayı
  6. 6. Alkenler ve Alkinler
    • Alkenlere HX, su, halojen ve hidrojen katılmasında ana ürünü Markovnikov kuralıyla öngörmeyi
    • Peroksit etkisi ve hidroborasyonla Markovnikov'a aykırı ürünü açıklamayı
    • Ozonoliz ürünlerinden alkenin yapısını geri çıkarmayı
    • Alkinlerin indirgenmesini ve uç alkinlerin asitliğini kullanmayı
  7. 7. Aromatik Bileşikler
    • Hückel ölçütleriyle bir halkanın aromatik, antiaromatik ya da aromatik olmadığını belirlemeyi
    • Benzenin olağandışı kararlılığını hidrojenleme ısılarıyla hesaplamayı
    • Elektrofilik aromatik yer değiştirme tepkimelerini ve ayıraçlarını tanımayı
    • Halkadaki grubun yönlendirme ve aktifleme etkisini sentez sırasında kullanmayı
  8. 8. Alkil Halojenürler: Yer Değiştirme ve Ayrılma Tepkimeleri
    • SN1 ve SN2 mekanizmalarını hız yasası, ara ürün ve stereokimyayla karşılaştırmayı
    • Substrat, nükleofil, ayrılan grup ve çözücünün mekanizma seçimine etkisini açıklamayı
    • E1 ve E2 tepkimelerinde Zaitsev ve Hofmann ürününü öngörmeyi
    • Bir tepkime koşulundan baskın mekanizmayı seçmeyi
  9. 9. Alkoller, Fenoller ve Eterler
    • Alkolleri sınıflandırıp kaynama noktası ve çözünürlüklerini hidrojen bağıyla açıklamayı
    • Primer, sekonder ve tersiyer alkollerin yükseltgenme ürünlerini belirlemeyi
    • Alkol, fenol ve karboksilik asidi Na, NaOH ve NaHCO₃ testleriyle ayırt etmeyi
    • Dehidratasyon koşullarını ve Williamson eter sentezini uygulamayı
  10. 10. Aldehitler ve Ketonlar
    • Karbonil grubunun yapısını nükleofilik katılma tepkinliğiyle ilişkilendirmeyi
    • Aldehit ve ketonları Tollens, Fehling ve iyodoform testleriyle ayırt etmeyi
    • Grignard ayıracı ve indirgenlerle alkol sentezini planlamayı
    • α-hidrojenin önemini aldol ve Cannizzaro tepkimeleriyle açıklamayı
  11. 11. Karboksilik Asitler ve Türevleri
    • Karboksilik asitlerin fiziksel özelliklerini ve asitliğini yapıyla açıklamayı
    • Asit türevlerini tepkinlik sırasına koyup nükleofilik açil yer değiştirmeyi tanımayı
    • Esterleşme dengesini Le Chatelier ilkesi ve denge sabitiyle hesaplamayı
    • Sabunlaşmayı ve ester hidrolizini karşılaştırmayı
  12. 12. Aminler, Biyomoleküller ve Polimerler
    • Aminleri sınıflandırıp bazlık ve kaynama noktalarını karşılaştırmayı
    • Amino asit, peptit bağı, karbonhidrat ve yağların yapısal özelliklerini açıklamayı
    • Katılma ve kondenzasyon polimerlerini monomerlerinden ayırt etmeyi
    • Peptit ve polimerlerde kütle hesabı yapmayı
  13. 13. Spektroskopi ile Yapı Tayini
    • IR spektrumunda başlıca fonksiyonel grup soğurmalarını tanımayı
    • ¹H NMR spektrumunda kimyasal kayma, integral ve yarılmayı (n + 1 kuralı) yorumlamayı
    • ¹³C NMR sinyal sayısından eşdeğer olmayan karbonları bulmayı
    • Kütle spektrumunda molekül iyonu ve izotop örüntüsünü kullanmayı

Bu branşı çalış →

Diğer konular

Branşa dön →

Sık sorulan sorular

ÖABT Kimya/Kimya Teknolojisi testinde Organik Kimya konusundan kaç soru çıkar?

ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %20; 50 soruluk testte bu yaklaşık 10 soru demektir.

ÖABT Kimya/Kimya Teknolojisi Organik Kimya konusunda neler var?

1. Karbonun Bağ Yapısı, Formüller ve Doymamışlık Derecesi, 2. Fonksiyonel Gruplar ve IUPAC Adlandırma, 3. İzomeri ve Stereokimya, 4. Elektron Etkileri, Asitlik-Bazlık ve Tepkime Ara Ürünleri, 5. Alkanlar ve Sikloalkanlar, 6. Alkenler ve Alkinler, 7. Aromatik Bileşikler, 8. Alkil Halojenürler: Yer Değiştirme ve Ayrılma Tepkimeleri, 9. Alkoller, Fenoller ve Eterler, 10. Aldehitler ve Ketonlar, 11. Karboksilik Asitler ve Türevleri, 12. Aminler, Biyomoleküller ve Polimerler, 13. Spektroskopi ile Yapı Tayini.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.