İçeriğe geç

ÖABT · Sınıf Öğretmenliği

ÖABT Sınıf Öğretmenliği: Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği

ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Sınıf Öğretmenliği ÖABT'sinin yaklaşık %4'ünü oluşturur (50 sorunun yaklaşık 2 sorusu).

Bölümler

  1. 1. Matematik ve Özel Konum
    • Türkiye'nin paralel ve meridyen aralığını söylemeyi
    • Konumun bir sonucunu enlem, boylam ya da çevre ilişkisine bağlamayı
    • Yerel saat farkını meridyen sayısından hesaplamayı
    • Kara ve deniz komşularını gruplamayı
  2. 2. Yer Şekilleri ve Oluşumu
    • Anadolu Levhası'nın sıkışmasını dağ, fay ve depremle ilişkilendirmeyi
    • Dağ, plato ve ovaları oluşum türüne göre sınıflandırmayı
    • Dış kuvvetleri tipik şekilleriyle eşleştirmeyi
    • Dağların uzanışından kıyı tipini çıkarmayı
  3. 3. İklim ve Bitki Örtüsü
    • Sıcaklık ve yağışın dağılışını enlem, yükselti ve dağların uzanışıyla açıklamayı
    • Basınç merkezlerini getirdikleri hava tipiyle eşleştirmeyi
    • Üç ana iklim tipini ve geçiş alanlarını ayırt etmeyi
    • Bitki formasyonlarını iklim ve insan etkisiyle ilişkilendirmeyi
  4. 4. Su Varlığı ve Topraklar
    • Türkiye akarsularının özelliklerini nedenlerine bağlamayı
    • Sınıraşan ve sınır oluşturan suları ayırt etmeyi
    • Su potansiyeli verilerinden Türkiye'nin su durumunu yorumlamayı
    • Toprakları zonal, intrazonal ve azonal olarak gruplamayı
  5. 5. Nüfus, Göç ve Yerleşme
    • Nüfus dağılışını doğal ve beşerî faktörlerle açıklamayı
    • Demografik dönüşüm aşamalarını doğum ve ölüm ilişkisiyle ayırt etmeyi
    • Göç türlerini Türkiye örnekleriyle eşleştirmeyi
    • Kır ve şehir yerleşmelerini ölçütlerine göre sınıflandırmayı
  6. 6. Tarım, Hayvancılık ve Ormancılık
    • Tarım ürünlerinin dağılışını ürünlerin iklim istekleriyle açıklamayı
    • Gıda güvencesi ile sürdürülebilir tarım kavramlarını ayırt etmeyi
    • Hayvancılık türlerini doğal koşullarla ilişkilendirmeyi
    • Balıkçılık ve ormancılığın dağılışını yorumlamayı
  7. 7. Madenler, Enerji, Sanayi ve Hizmetler
    • Başlıca madenleri çıkarıldıkları yerlerle eşleştirmeyi
    • Enerji kaynaklarını yenilenebilir ve yenilenemeyen olarak ayırmayı
    • Sanayinin kuruluş yerini etkileyen faktörleri açıklamayı
    • Ulaşım, ticaret ve turizmin coğrafi temellerini yorumlamayı
  8. 8. Doğal Afetler ve Çevre
    • Tehlike, risk ve afet kavramlarını ayırt etmeyi
    • Afetleri kökenine göre sınıflandırmayı
    • Türkiye'de afetlerin dağılışını yer şekilleri ve iklimle ilişkilendirmeyi
    • Başlıca çevre sorunlarını ve uluslararası düzenlemeleri açıklamayı
  9. 9. Türkiye'nin Jeopolitik Konumu
    • Jeopolitik, jeostrateji ve jeoekonomi kavramlarını ayırt etmeyi
    • Türk Boğazlarının ve enerji koridorlarının önemini açıklamayı
    • Mavi Vatan, Gök Vatan ve deniz yetki alanlarını tanımlamayı
    • Türkiye'nin içinde yer aldığı bölgesel ve küresel örgütleri tanımayı

Bu branşı çalış →

Örnek sorular

Örnek soru 1

Aşağıdaki yerleşmelerden hangisi idari olarak köye bağlı köy altı yerleşmeleri arasında yer almaz?

  1. A) Mezra
  2. B) Mahalle
  3. C) Yayla
  4. D) Kom
  5. E) Kasaba
Çözümü gör

Doğru cevap: E

Adım 1: Köy altı yerleşmeleri idari olarak bir köye bağlıdır; sürekli kullanılanlar mahalle ve mezra, geçici kullanılanlar yayla, oba ve komdur. Adım 2: Kasaba ise nüfusu 2.000–10.000 arasında olan, köyden ayrı bir kır yerleşmesidir; köye bağlı değildir. Sonuç: Kasaba Diğer şıklar: Mezra köy sınırları içinde, köyden uzakta birkaç ev ve tarladan oluşan sürekli bir köy altı yerleşmesidir. Mahalle de köyün sürekli kullanılan parçasıdır. Yayla yaz otlaklarında geçici kullanılır. Kom hayvancılık amacıyla köyden uzakta kurulan geçici bir yerleşmedir. Bu dördü köy altı yerleşmesidir.

Örnek soru 2

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Türkiye'nin yalnız deniz komşularından biri değildir?

  1. A) Ukrayna
  2. B) Lübnan
  3. C) Rusya Federasyonu
  4. D) Mısır
  5. E) Ermenistan
Çözümü gör

Doğru cevap: E

Adım 1: Yalnız deniz komşusu, Türkiye ile kara sınırı olmayan ama aynı denize kıyısı bulunan ülkedir. Adım 2: Ukrayna ve Rusya Federasyonu Karadeniz'de, Lübnan ve Mısır Akdeniz'de Türkiye'nin yalnız deniz komşularıdır. Adım 3: Ermenistan'ın Türkiye ile kara sınırı vardır ama denize kıyısı yoktur; yani yalnız kara komşusudur. Sonuç: Ermenistan Diğer şıklar: Ukrayna ile Rusya Federasyonu Karadeniz'e, Lübnan ile Mısır Akdeniz'e kıyısı olan ve Türkiye ile kara sınırı bulunmayan ülkelerdir; dördü de yalnız deniz komşusu grubundadır. Bu gruba Romanya, KKTC, İsrail, Filistin ve Libya da girer.

Bu konuda 100 açıklamalı soru var. Yanlış yaptığın sorular aralıklı tekrar takvimine girer.

Diğer konular

Branşa dön →

Sık sorulan sorular

ÖABT Sınıf Öğretmenliği testinde Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği konusundan kaç soru çıkar?

ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %4; 50 soruluk testte bu yaklaşık 2 soru demektir.

ÖABT Sınıf Öğretmenliği Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği konusunda neler var?

1. Matematik ve Özel Konum, 2. Yer Şekilleri ve Oluşumu, 3. İklim ve Bitki Örtüsü, 4. Su Varlığı ve Topraklar, 5. Nüfus, Göç ve Yerleşme, 6. Tarım, Hayvancılık ve Ormancılık, 7. Madenler, Enerji, Sanayi ve Hizmetler, 8. Doğal Afetler ve Çevre, 9. Türkiye'nin Jeopolitik Konumu.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.