İçeriğe geç

ÖABT · Sosyal Bilgiler

ÖABT Sosyal Bilgiler: Coğrafya

ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Sosyal Bilgiler ÖABT'sinin yaklaşık %24'ünü oluşturur (50 sorunun yaklaşık 12 sorusu).

Bölümler

  1. 1. Coğrafya Bilimi ve Mekânsal Bilgi Teknolojileri
    • Coğrafyanın konusunu ve doğal ortamı oluşturan küreleri açıklamayı
    • Fiziki ve beşerî coğrafyanın alt dallarını ayırt etmeyi
    • Coğrafya düşüncesinin gelişimindeki kişi ve yaklaşımları eşleştirmeyi
    • CBS ve uzaktan algılamanın veri türlerini ve analizlerini tanımayı
  2. 2. Harita Bilgisi: Ölçek, Projeksiyon ve Yükselti Gösterimi
    • Kesir ve çizgi ölçekle uzunluk ve alan hesaplamayı
    • Büyük ve küçük ölçekli haritaları karşılaştırmayı
    • Projeksiyon türlerinin bozulma özelliklerini ayırt etmeyi
    • İzohips haritasından eğim, vadi ve sırt yorumlamayı
  3. 3. Dünya'nın Şekli, Hareketleri ve Zaman Hesapları
    • Dünya'nın şeklinin ve koordinat sisteminin sonuçlarını açıklamayı
    • Günlük ve yıllık hareketin sonuçlarını ayırt etmeyi
    • Gün dönümü ve ekinoks tarihlerindeki aydınlanma durumunu karşılaştırmayı
    • Yerel saat, öğle güneş açısı ve tarih değiştirme hesaplarını yapmayı
  4. 4. Yer'in İç Yapısı, İç Kuvvetler ve Kayaçlar
    • Yer'in katmanlarını ve levha sınırı türlerini açıklamayı
    • Orojenez, epirojenez, volkanizma ve depremi ayırt etmeyi
    • Deprem büyüklüğü ile şiddeti arasındaki farkı yorumlamayı
    • Kayaç türlerini oluşumlarına göre sınıflandırmayı
  5. 5. Dış Kuvvetler ve Yer Şekilleri
    • Ayrışma türlerini iklimle ilişkilendirmeyi
    • Akarsu, karst, rüzgâr, buzul ve dalga şekillerini oluşum sürecine göre ayırmayı
    • Aşınım ve birikim şekillerini Türkiye'den örneklerle eşleştirmeyi
    • Kıyı tiplerini dağların uzanışına göre yorumlamayı
  6. 6. İklim Elemanları ve Atmosfer Olayları
    • Sıcaklığı etkileyen etmenleri sıralamayı ve yorumlamayı
    • Basınç kuşaklarını ve sürekli, mevsimlik, yerel rüzgârları açıklamayı
    • Mutlak, maksimum ve bağıl nem ilişkisini hesaplamayı
    • Yağış türlerini oluşum biçimine göre ayırt etmeyi
  7. 7. İklim Tipleri, Bitki Örtüsü ve Topraklar
    • Sıcak, ılıman ve soğuk iklim tiplerini sıcaklık-yağış özelliklerine göre ayırt etmeyi
    • Sıcaklık-yağış verisinden iklim tipini ve yarım küreyi belirlemeyi
    • Bitki örtüsü formasyonlarını iklimle eşleştirmeyi
    • Toprak oluşumunu ve toprak gruplarını açıklamayı
  8. 8. Su Kaynakları ve Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
    • Okyanus ve denizlerde tuzluluk ile akıntıları etkileyen etmenleri açıklamayı
    • Akarsu rejimi, havza ve debi kavramlarını kullanmayı
    • Göl ve kaynak türlerini oluşumlarına göre ayırt etmeyi
    • Türkiye'nin yer şekli, akarsu ve göl özelliklerini nedenleriyle yorumlamayı
  9. 9. Nüfus, Göç ve Yerleşme
    • Nüfusun dağılışını etkileyen etmenleri ve yoğunluk türlerini hesaplamayı
    • Demografik dönüşüm aşamalarını ve nüfus piramitlerini yorumlamayı
    • Göç türlerini ve nedenlerini itici-çekici etmenlerle açıklamayı
    • Kır ve kent yerleşmelerini, kent fonksiyonlarını ve etki alanını ayırt etmeyi
  10. 10. Ekonomik Faaliyetler: Tarım, Hayvancılık, Madencilik, Enerji ve Sanayi
    • Ekonomik sektörleri sınıflandırmayı ve gelişmişlikle ilişkilendirmeyi
    • Tarım ürünlerinin dağılışını iklim ve toprak koşullarıyla açıklamayı
    • Maden ve enerji kaynaklarını yenilenebilirlik ve stratejik önemlerine göre değerlendirmeyi
    • Sanayi tesislerinin yer seçimini etkileyen etmenleri yorumlamayı
  11. 11. Ulaşım, Ticaret, Turizm, Bölgeler ve Küresel Bağlantılar
    • Ulaşım türlerinin gelişimini yer şekilleri ve ekonomiyle ilişkilendirmeyi
    • Ticaret ve turizmi etkileyen doğal ve beşerî etmenleri açıklamayı
    • Şekilsel ve işlevsel bölge türlerini ayırt etmeyi
    • Ülkeler arası etkileşimi kaynak, kültür ve örgütler üzerinden yorumlamayı
  12. 12. Doğal Afetler, Çevre Sorunları ve Sürdürülebilirlik
    • Tehlike, maruziyet, risk ve afet kavramlarını ayırt etmeyi
    • Afetleri oluşum nedenine ve hızına göre sınıflandırmayı
    • Bütüncül afet yönetiminin aşamalarını örnek uygulamalarla eşleştirmeyi
    • Küresel çevre sorunlarını ve sürdürülebilirlik kavramlarını açıklamayı

Bu branşı çalış →

Örnek sorular

Örnek soru 1

Depremlerin büyüklüğü ve şiddeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Büyüklük, odakta açığa çıkan enerjiyi gösterir ve aletsel olarak ölçülür.

II. Şiddet, dış merkezden uzaklaştıkça genellikle azalır.

III. Tek bir depremin her kentte farklı bir büyüklük değeri vardır.

  1. A) Yalnız I
  2. B) Yalnız II
  3. C) I ve II
  4. D) I ve III
  5. E) II ve III
Çözümü gör

Doğru cevap: C

Adım 1: Büyüklük (magnitüd) depremin odağında açığa çıkan enerjiyi anlatır, aletsel ölçülür ve bir deprem için tek değerdir; I doğrudur. Adım 2: Şiddet yeryüzündeki etkiyi ve hasarı gösterir, gözleme dayanır ve dış merkezden uzaklaştıkça genellikle azalır; II doğrudur. Adım 3: Kentten kente değişen büyüklük değil şiddettir; III yanlıştır. Sonuç: I ve II. Diğer şıklar: Yalnız I ve Yalnız II doğru öncüllerden birini dışarıda bırakır. I ve III ile II ve III, büyüklüğün yerden yere değiştiğini söyleyen yanlış öncülü içerir.

Örnek soru 2

Hindistan'ın batı kıyısındaki bir istasyonda yaz aylarında rüzgârlar okyanustan karaya esip çok bol yağış getirmekte, kış aylarında ise rüzgâr yön değiştirerek karadan okyanusa doğru kuru olarak esmektedir.

Bu istasyonda etkili olan rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Fön
  2. B) Alize
  3. C) Batı rüzgârları
  4. D) Meltem
  5. E) Muson
Çözümü gör

Doğru cevap: E

Adım 1: Rüzgârın yönünün yazın denizden karaya, kışın karadan denize doğru mevsimden mevsime değişmesi mevsimlik rüzgârın özelliğidir. Adım 2: Yazın nemli, kışın kuru esen ve Güney ile Güneydoğu Asya'da belirgin olan mevsimlik rüzgâr musondur. Sonuç: Muson. Diğer şıklar: Alizeler ve batı rüzgârları yıl boyu aynı genel yönde esen sürekli rüzgârlardır; mevsimlik yön değiştirmezler. Meltem de yön değiştirir ama bu değişim mevsimden mevsime değil gece ile gündüz arasında olur. Fön dağı aşıp alçalan havanın ısınmasıyla oluşan sıcak ve kuru yerel rüzgârdır; bol yağış getirmez.

Bu konuda 125 açıklamalı soru var. Yanlış yaptığın sorular aralıklı tekrar takvimine girer.

Diğer konular

Branşa dön →

Sık sorulan sorular

ÖABT Sosyal Bilgiler testinde Coğrafya konusundan kaç soru çıkar?

ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %24; 50 soruluk testte bu yaklaşık 12 soru demektir.

ÖABT Sosyal Bilgiler Coğrafya konusunda neler var?

1. Coğrafya Bilimi ve Mekânsal Bilgi Teknolojileri, 2. Harita Bilgisi: Ölçek, Projeksiyon ve Yükselti Gösterimi, 3. Dünya'nın Şekli, Hareketleri ve Zaman Hesapları, 4. Yer'in İç Yapısı, İç Kuvvetler ve Kayaçlar, 5. Dış Kuvvetler ve Yer Şekilleri, 6. İklim Elemanları ve Atmosfer Olayları, 7. İklim Tipleri, Bitki Örtüsü ve Topraklar, 8. Su Kaynakları ve Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası, 9. Nüfus, Göç ve Yerleşme, 10. Ekonomik Faaliyetler: Tarım, Hayvancılık, Madencilik, Enerji ve Sanayi, 11. Ulaşım, Ticaret, Turizm, Bölgeler ve Küresel Bağlantılar, 12. Doğal Afetler, Çevre Sorunları ve Sürdürülebilirlik.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.