İçeriğe geç

ÖABT · Sosyal Bilgiler

ÖABT Sosyal Bilgiler: Tarih (Sosyal Bilgiler)

ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Sosyal Bilgiler ÖABT'sinin yaklaşık %44'ünü oluşturur (50 sorunun yaklaşık 22 sorusu).

Bölümler

  1. 1. Tarih Bilimi, Yöntemi, Kaynakları ve Zaman
    • Tarih biliminin konusunu ve tarihsel olayın özelliklerini açıklamayı
    • Tarih araştırmasının aşamalarını ve dış-iç eleştiri farkını ayırt etmeyi
    • Kaynak türlerini ve tarihe yardımcı bilimleri eşleştirmeyi
    • Takvimleri, çağları ve yüzyıl hesabını doğru kullanmayı
  2. 2. İlk Çağ Uygarlıkları
    • Tarım Devrimi'nin yerleşik hayata ve devlete etkisini açıklamayı
    • Mezopotamya, Mısır ve Anadolu uygarlıklarının katkılarını ayırt etmeyi
    • Eski Çağ hukuk metinlerini ve yönetim biçimlerini karşılaştırmayı
    • Yunan ve Roma'nın siyasi mirasını tanımayı
  3. 3. İslamiyet Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü
    • Türklerin ana yurdu, göç nedenleri ve konargöçer yaşamı açıklamayı
    • Asya Hun, Göktürk ve Uygur devletlerinin özelliklerini ayırt etmeyi
    • Kut, töre, kurultay, ikili teşkilat ve ülüş kavramlarını ilişkilendirmeyi
    • İslamiyet öncesi Türk inanç ve sanatının izlerini tanımayı
  4. 4. İslamiyet'in Doğuşu ve İlk İslam Devletleri
    • Hz. Muhammed döneminin başlıca olaylarını sıralamayı
    • Dört Halife dönemindeki gelişmeleri halifelere göre ayırt etmeyi
    • Emevi ve Abbasi yönetim anlayışlarını karşılaştırmayı
    • Talas Savaşı'nın Türk-İslam ilişkilerine etkisini açıklamayı
  5. 5. İlk Türk-İslam Devletleri ve Büyük Selçuklular
    • Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu devletlerinin temel özelliklerini ayırt etmeyi
    • Büyük Selçuklu döneminin önemli savaşlarını neden ve sonuçlarıyla açıklamayı
    • Türk-İslam devlet teşkilatındaki sultan, atabey, ikta ve hükümdarlık alametlerini tanımayı
    • Dönemin eserlerini yazarlarıyla eşleştirmeyi
  6. 6. Anadolu'nun Türkleşmesi ve Türkiye Selçukluları
    • Malazgirt sonrası kurulan ilk Türk beyliklerini merkezleri ve katkılarıyla eşleştirmeyi
    • Türkiye Selçuklu Devleti'nin kuruluş, yükseliş ve çöküş evrelerini sıralamayı
    • Haçlı Seferleri'nin nedenlerini ve sonuçlarını açıklamayı
    • Ahilik, vakıf, kervansaray ve darüşşifa gibi kurumların işlevini tanımayı
  7. 7. Osmanlı Devleti: Kuruluştan Cihan Devletine (1299–1683)
    • Osmanlı'nın kısa sürede büyümesini sağlayan etkenleri açıklamayı
    • Kuruluş ve fetih dönemlerinin savaş ve antlaşmalarını sonuçlarıyla eşleştirmeyi
    • İstanbul'un fethinin ve hilafetin Osmanlı'ya geçişinin önemini yorumlamayı
    • XVI–XVII. yüzyılda Osmanlı'nın doğu ve batı politikasını karşılaştırmayı
  8. 8. Osmanlı Devlet Teşkilatı, Toplum ve Kültür
    • Merkez, taşra ve ordu teşkilatının birimlerini görevleriyle eşleştirmeyi
    • Tımar sistemi ve devşirme yönteminin amaçlarını açıklamayı
    • Millet sistemi, lonca ve vakıf kurumlarının toplumsal işlevini tanımayı
    • Osmanlı eğitim, bilim ve sanatının başlıca temsilcilerini ayırt etmeyi
  9. 9. Değişim Çağında Osmanlı: XVII–XVIII. Yüzyıllar
    • XVII. yüzyıldaki bozulmanın iç ve dış nedenlerini ilişkilendirmeyi
    • XVII. ve XVIII. yüzyıl ıslahatlarını yöntem ve amaç bakımından karşılaştırmayı
    • Karlofça'dan Yaş'a kadar antlaşmaları sonuçlarıyla eşleştirmeyi
    • Lale Devri ve III. Selim dönemi yeniliklerini tanımayı
  10. 10. XIX. Yüzyılda Osmanlı: Modernleşme ve Meşrutiyet
    • Sened-i İttifak, Tanzimat, Islahat ve Kanun-i Esasi'yi içerik ve önem bakımından karşılaştırmayı
    • II. Mahmud ve Tanzimat dönemi yeniliklerini alanlarına göre sınıflandırmayı
    • Milliyetçilik ve büyük devletlerin politikalarının Osmanlı'ya etkisini açıklamayı
    • Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık akımlarını ayırt etmeyi
  11. 11. Savaşlar Sarmalında Osmanlı: Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya Savaşı
    • Trablusgarp ve Balkan savaşlarının neden ve sonuçlarını açıklamayı
    • I. Dünya Savaşı'nın nedenlerini, bloklarını ve Osmanlı'nın savaşa girişini değerlendirmeyi
    • Osmanlı cephelerini ve gizli antlaşmaları özelliklerine göre ayırt etmeyi
    • Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Millî Mücadele'yi hazırlayan maddelerini tanımayı
  12. 12. Millî Mücadele (1919–1923)
    • Mondros sonrası işgalleri ve cemiyetlerin tutumlarını sınıflandırmayı
    • Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas kongreleri ile Misak-ı Millî'nin kararlarını karşılaştırmayı
    • TBMM'nin açılışını, iç isyanları ve düzenli orduya geçişi ilişkilendirmeyi
    • Cepheleri, savaşları ve antlaşmaları sonuçlarıyla sıralamayı
  13. 13. Atatürk İlke ve İnkılapları
    • Siyasi, hukuk, eğitim-kültür, toplum ve ekonomi alanındaki inkılapları sıralamayı
    • Her inkılabın gerekçesini ve hangi ilkeyle ilişkili olduğunu açıklamayı
    • Atatürk ilkelerini tanımlarıyla ayırt etmeyi
    • Çok partili hayat denemelerinin sonuçlarını değerlendirmeyi
  14. 14. Atatürk Dönemi Dış Politika, 1938 Sonrası Türkiye ve Çağdaş Dünya
    • Lozan'dan kalan sorunların çözüm yollarını eşleştirmeyi
    • 1930'lardaki barışa yönelik antlaşmaların taraflarını ve amaçlarını ayırt etmeyi
    • II. Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş döneminde Türkiye'nin dış politika tercihlerini açıklamayı
    • 1946 sonrası çok partili hayatın başlıca aşamalarını sıralamayı

Bu branşı çalış →

Örnek sorular

Örnek soru 1

1240 yılında Türkiye Selçuklu Devleti'ni içten sarsan ve Kösedağ yenilgisine giden süreçte devleti zayıflatan ayaklanma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Celali İsyanları
  2. B) Babai İsyanı
  3. C) Patrona Halil İsyanı
  4. D) Kabakçı Mustafa İsyanı
  5. E) Şeyh Bedreddin İsyanı
Çözümü gör

Doğru cevap: B

Adım 1: Soru, Türkiye Selçuklu döneminde 1240 yılında çıkan ve devleti içten sarsan bir ayaklanmayı soruyor. Adım 2: Babai İsyanı 1240'ta çıkmış, bastırılmış ama devletin askerî gücünü ve otoritesini zayıflatmıştır; üç yıl sonra 1243'te Kösedağ'da Moğollara yenilgi gelmiştir. Sonuç: Babai İsyanı. Diğer şıklar: Celali İsyanları XVI. yüzyılın sonu ve XVII. yüzyılın başında Osmanlı Anadolu'sunda yaşanmıştır. Patrona Halil İsyanı 1730'da Lale Devri'ni sona erdirmiştir. Kabakçı Mustafa İsyanı 1807'de Nizam-ı Cedid'i kaldırmıştır. Şeyh Bedreddin İsyanı ise Osmanlı Fetret Devri sonrasında çıkmıştır.

Örnek soru 2

Osmanlı Devleti'nde şer'i hukukun düzenlemediği alanlarda padişahların çıkardığı ve örfi hukuku oluşturan yazılı düzenlemelere ne ad verilir?

  1. A) Fetva
  2. B) Kanunname
  3. C) Berat
  4. D) Narh
  5. E) Tahrir defteri
Çözümü gör

Doğru cevap: B

Adım 1: Osmanlı hukuku şer'i hukuk ve örfi hukuk olmak üzere iki kaynağa dayanıyordu. Adım 2: Örfi hukukun kuralları padişahların çıkardığı kanunnamelerle düzenlenirdi; Fatih'in teşkilat kanunnamesi bunun bilinen örneğidir. Sonuç: Kanunname. Diğer şıklar: Fetva bir konunun dine uygunluğu hakkında şeyhülislam ya da müftünün verdiği görüştür. Berat bir göreve atanan kişiye verilen padişah belgesidir. Narh, malların satış fiyatının devletçe belirlenmesidir. Tahrir defteri ise toprak, nüfus ve vergi kayıtlarının tutulduğu defterdir; bunların hiçbiri örfi hukukun genel düzenlemesi değildir.

Bu konuda 225 açıklamalı soru var. Yanlış yaptığın sorular aralıklı tekrar takvimine girer.

Diğer konular

Branşa dön →

Sık sorulan sorular

ÖABT Sosyal Bilgiler testinde Tarih (Sosyal Bilgiler) konusundan kaç soru çıkar?

ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %44; 50 soruluk testte bu yaklaşık 22 soru demektir.

ÖABT Sosyal Bilgiler Tarih (Sosyal Bilgiler) konusunda neler var?

1. Tarih Bilimi, Yöntemi, Kaynakları ve Zaman, 2. İlk Çağ Uygarlıkları, 3. İslamiyet Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü, 4. İslamiyet'in Doğuşu ve İlk İslam Devletleri, 5. İlk Türk-İslam Devletleri ve Büyük Selçuklular, 6. Anadolu'nun Türkleşmesi ve Türkiye Selçukluları, 7. Osmanlı Devleti: Kuruluştan Cihan Devletine (1299–1683), 8. Osmanlı Devlet Teşkilatı, Toplum ve Kültür, 9. Değişim Çağında Osmanlı: XVII–XVIII. Yüzyıllar, 10. XIX. Yüzyılda Osmanlı: Modernleşme ve Meşrutiyet, 11. Savaşlar Sarmalında Osmanlı: Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya Savaşı, 12. Millî Mücadele (1919–1923), 13. Atatürk İlke ve İnkılapları, 14. Atatürk Dönemi Dış Politika, 1938 Sonrası Türkiye ve Çağdaş Dünya.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.