İçeriğe geç
Giriş yap Başla

KPSS · Genel Yetenek

KPSS Cümle bilgisi

Bu konu Genel Yetenek testinin bir parçasıdır; ÖSYM alt konu bazında ağırlık yayımlamaz.

Bölümler

  1. 1. Cümle ve Temel Kuruluşu
    • Bir söz dizisinin cümle olup olmadığını yüklem üzerinden belirlemeyi
    • Cümle başı ve sonundaki yazım-noktalama kurallarını uygulamayı
    • İki kısa çizgi arasındaki açıklamanın küçük harfle başladığını hatırlamayı
  2. 2. Yüklem
    • Yüklemin çekimli fiil mi ek-fiil almış isim mi olduğunu ayırt etmeyi
    • Ek-fiilin bitişik yazımını uygulamayı
    • Yüklemin cümleye kattığı istek ve olumsuzluk anlamını tanımayı
  3. 3. Özne
    • Özne olan "bu, şu, o"dan sonra virgül kullanmayı
    • Yüklemden uzak düşen özneden sonra virgül koymayı
    • Özneden sonra noktalı virgül kullanımını tanımayı
  4. 4. Nesne ve Fiil Çatısıyla İlişkisi
    • Nesneyi yüklemdeki işten etkilenen öge olarak tanımayı
    • Nesne alamayan fiillerle kurulan cümlede nesne aramamayı
    • Çatı adlarını öznesine ve nesnesine göre sınıflandırmayı
  5. 5. Zarf Tümleci ve Zarfların Cümleye Kattığı Anlam
    • Zarfları zaman, durum, yer-yön, miktar, soru ve sebep anlamlarına göre ayırmayı
    • "-dı mı" yan cümlesinin zarf tümleci olduğu durumu tanımayı
    • Şart ekinden ve zarf-fiilden sonra virgül kuralını uygulamayı
  6. 6. Eş Görevli Ögeler, Ara Söz, Ret-Kabul ve Hitap Sözleri
    • Eş görevli sözler arasında virgül ve "ve" kuralını uygulamayı
    • Ara sözü virgül ya da kısa çizgiyle ayırmayı
    • Hitap ve ret-kabul sözlerinden sonra virgül koymayı
  7. 7. Yükleminin Türüne ve Yerine Göre Cümleler
    • Cümleyi yükleminin türüne göre isim ya da fiil cümlesi diye ayırmayı
    • Yükleminin yerine göre kurallı ve devrik cümleyi ayırt etmeyi
    • Eksiltili cümleyi tanımayı
  8. 8. Anlamına Göre Cümleler ve Noktalama
    • Olumlu, olumsuz, soru, ünlem ve koşul cümlelerini ayırt etmeyi
    • Soru ve ünlem işaretini doğru yere koymayı
    • Koşul ekinden sonra virgül konmadığını uygulamayı
  9. 9. Yapısına Göre Cümleler
    • Yargı sayısına bakarak basit cümleyi tanımayı
    • Sıralı, bağlı ve temel-yan cümle yapılarını ayırt etmeyi
    • Sıralı cümlelerde virgül ve noktalı virgül kullanımını uygulamayı
  10. 10. Cümleler Arası Anlam İlişkileri
    • Neden-sonuç ile amaç-sonuç ilişkisini ayırt etmeyi
    • Koşul, tanım ve karşılaştırma cümlelerini tanımayı
    • Açıklama, ikna etme ve onaylama işlevlerini ayırt etmeyi
  11. 11. Ögeler Ayrıntılı: Yüklem ve Özne Türleri
    • Gerçek özne ile sözde özneyi yüklemin çatısına göre ayırt etmeyi
    • Örtülü özneyi kişi ekinden bulmayı
    • Öznesiz cümleyi tanımayı
  12. 12. Nesne: Belirtili ve Belirtisiz
    • Belirtili ve belirtisiz nesneyi ayırt etmeyi
    • Belirtisiz nesneyi özneyle karıştırmamayı
    • İyelik ekli sözü belirtili nesneden ayırmayı
  13. 13. Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı)
    • Dolaylı tümleci yönelme, bulunma ve ayrılma hâl eklerinden tanımayı
    • Bir öbeğin içinde kalan hâl ekini ayrı öge saymamayı
    • Ek almayan yön sözünü dolaylı tümleçten ayırt etmeyi
  14. 14. Zarf Tümleci ve Edat Tümleci
    • Zarf tümlecini yükleme sorulan sorularla bulmayı
    • Edat tümlecini araç, birliktelik ve amaç anlamlarıyla tanımayı
    • "ile"nin bağlaç mı edat mı olduğunu "ve" sınamasıyla belirlemeyi
  15. 15. Ara Söz ve Öge Dışı Unsurlar
    • Ara sözün hangi ögeyi açıkladığını bulmayı
    • Hitap, ünlem, bağlaç ve ret-kabul sözlerini öge saymamayı
  16. 16. Öge Bulma Yöntemi
    • Ögeleri belirli bir sırayla bulmayı
    • Soruyu tek tek sözcüklere değil yükleme sormayı
    • Tamlama ve fiilimsi öbeklerini bölmemeyi
  17. 17. Öge Sıralama Soruları
    • Bir cümlenin ögelerini sırasıyla yazmayı
    • Devrik cümlede yüklemin sıralamadaki yerini göstermeyi
    • Zarf-fiil grubunu tek öge saymayı

Örnek sorular

Örnek soru 1

"Bu köprü şehrin en eski yapısıydı." cümlesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) İsim cümlesi, kurallı ve basit bir cümledir.
  2. B) İsim cümlesi, devrik ve sıralı bir cümledir.
  3. C) Yüklemi çekimli fiildir ve devriktir.
  4. D) Eksiltili ve kurallı bir cümledir.
  5. E) Yüklemi bulunmadığı için eksiltili bir cümledir.
Çözümü gör

Doğru cevap: A

Yüklem 'yapısıydı' sözcüğüdür (isim + ek-fiil): isim cümlesi. Yüklem sondadır: kurallı. Tek yüklem ve tek yargı vardır: basit. MEB'in sınıflandırmasında bir cümle türüne, yerine, anlamına ve yapısına göre ayrı ayrı adlandırılır.

Örnek soru 2

Ara sözün dolaylı tümleci açıkladığı cümle hangisidir?

  1. A) Sabah, saat altı sularında, yola çıktık.
  2. B) Bu yaz Kars’a, annemin doğduğu şehre, gideceğiz.
  3. C) Kardeşim -henüz on yaşında- piyano çalıyor.
  4. D) Komşumuz, emekli bir öğretmen, bize kitap getirdi.
  5. E) Yeni romanını, bir göç hikâyesini, iki yılda tamamladı.
Çözümü gör

Doğru cevap: B

“Annemin doğduğu şehre” ara sözü, “nereye gideceğiz?” sorusunun cevabı olan “Kars’a” dolaylı tümlecini açıklar ve onunla aynı hâl ekini taşır. Öteki cümlelerde ara söz nesneyi (yeni romanını), özneyi (komşumuz, kardeşim) ya da zarf tümlecini (sabah) açıklar.

Bu konuda 80 açıklamalı soru var. Yanlış yaptığın sorular aralıklı tekrar takvimine girer.

Diğer konular

Derse dön →

Sık sorulan sorular

KPSS Cümle bilgisi konusunda neler var?

1. Cümle ve Temel Kuruluşu, 2. Yüklem, 3. Özne, 4. Nesne ve Fiil Çatısıyla İlişkisi, 5. Zarf Tümleci ve Zarfların Cümleye Kattığı Anlam, 6. Eş Görevli Ögeler, Ara Söz, Ret-Kabul ve Hitap Sözleri, 7. Yükleminin Türüne ve Yerine Göre Cümleler, 8. Anlamına Göre Cümleler ve Noktalama, 9. Yapısına Göre Cümleler, 10. Cümleler Arası Anlam İlişkileri, 11. Ögeler Ayrıntılı: Yüklem ve Özne Türleri, 12. Nesne: Belirtili ve Belirtisiz, 13. Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı), 14. Zarf Tümleci ve Edat Tümleci, 15. Ara Söz ve Öge Dışı Unsurlar, 16. Öge Bulma Yöntemi, 17. Öge Sıralama Soruları.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.

BaşlaDeneme dersi