İçeriğe geç
Giriş yap Başla

KPSS · Genel Yetenek

KPSS Ses bilgisi

Bu konu Genel Yetenek testinin bir parçasıdır; ÖSYM alt konu bazında ağırlık yayımlamaz.

Bölümler

  1. 1. Ses, Harf ve Ünlülerin Nitelikleri
    • Ses, harf ve alfabe kavramlarını tanımlamayı
    • Ünlüleri üç ölçüte göre sınıflandırmayı
    • Verilen özelliklere uyan ünlüyü bulmayı
  2. 2. Ünsüzlerin Nitelikleri
    • Sert ve yumuşak ünsüzleri ayırt etmeyi
    • Türkçe kelime sonunda b, c, d, g bulunmaması kuralını ve istisnalarını açıklamayı
    • Alıntılardaki sertleşmeyi tanımayı
  3. 3. Büyük Ünlü Uyumu
    • Büyük ünlü uyumunu kalınlık-incelik ölçütüyle uygulamayı
    • Uyumun aranmadığı durumları sıralamayı
    • Uyum bozukluğunun kökten mi ekten mi geldiğini ayırmayı
  4. 4. Küçük Ünlü Uyumu
    • Küçük ünlü uyumunu düzlük-yuvarlaklık ölçütüyle uygulamayı
    • İki uyumun birbirinden bağımsız olduğunu göstermeyi
    • İlk heceden sonra o/ö bulunmamasını uyum denetiminde kullanmayı
  5. 5. Ünlü Düşmesi
    • Ünlü düşmesinin üç koşulunu uygulamayı
    • İkilemelerde ikinci kelimede düşme olmadığını göstermeyi
    • Yer bildiren sözlerin doğru yazımını seçmeyi
  6. 6. Ünlü Daralması
    • -yor ekiyle yazıya geçen daralmayı bulmayı
    • Söyleyişte kalan daralmanın yazıya geçmediğini uygulamayı
    • Demek ve yemek fiillerinin yazımını ve istisnalarını ayırmayı
  7. 7. Ünsüz Türemesi (İkizleşme)
    • Ünsüz türemesinin görüldüğü kelimeleri tanımayı
    • Türeme için ünlüyle başlayan ek ya da yardımcı fiil koşulunu uygulamayı
    • Türemenin birleşik fiilin yazımına etkisini açıklamayı
  8. 8. Ünsüz Uyumu (Benzeşme)
    • Sert ünsüzden sonra ekin sert ünsüzle başladığını uygulamayı
    • Bulunma ekinin doğru yazımını seçmeyi
    • Benzeşmeyi yumuşamadan değişen yere göre ayırmayı
  9. 9. Ünsüz Yumuşaması
    • Çok heceli ve tek heceli kelimelerde yumuşama eğilimini ve istisnaları ayırmayı
    • Alıntılarda yumuşayan ve yumuşamayan kelimeleri tanımayı
    • Özel ad ve kısaltmalarda yumuşamanın yazımını uygulamayı
  10. 10. Uzun Ünlü ve Hece Yapısı
    • Düzeltme işaretinin üç görevini ayırt etmeyi
    • Kelimeleri hece kurallarına göre ayırmayı
    • Satır sonunda kelime bölme kurallarını uygulamayı
  11. 11. Birleşik Kelimelerde Ses Düşmesi
    • Ses düşmesiyle oluşan birleşik kelimeleri tanımayı
    • Birleşik fiilin yazımında ses olayı ölçütünü uygulamayı
  12. 12. Kaynaştırma Ünsüzleri
    • Kaynaştırma ünsüzlerini ve geldikleri yerleri ayırt etmeyi
    • Kaynaştırmayı ünsüz türemesinden ayırmayı
  13. 13. Ünsüz Düşmesi
    • k ile biten kelimelerde ek alınca k'nin düşmesini tanımayı
    • Ünsüz düşmesini yumuşama ve benzeşmeden ayırmayı
  14. 14. Ünlü Türemesi
    • Ünlü türemesini tek heceli kelime + -cık yapısında tanımayı
    • Ünlü türemesini kaynaştırma ve ünsüz düşmesinden ayırmayı
  15. 15. Bir Cümlede Birden Çok Ses Olayını Tarama
    • Cümledeki kelimeleri kök + ek biçiminde çözümlemeyi
    • Kontrol listesiyle bütün ses olaylarını taramayı
    • "Yoktur" sorularında kesin bulunan olayları elemeyi

Örnek sorular

Örnek soru 1

Aşağıdaki kelimelerin hangisinde, küçük ünlü uyumuna aykırı bir köke getirilen ek, kökün son ünlüsüne uymuştur?

  1. A) kırmızılık
  2. B) yağmurlu
  3. C) torbacı
  4. D) oyuncu
  5. E) güzellik
Çözümü gör

Doğru cevap: B

"yağmur" kökü küçük ünlü uyumuna aykırıdır (a-u). Ek, kökün son ünlüsüne (u) uyarak -lu biçimini almıştır. Diğer seçeneklerde kökler zaten küçük ünlü uyumuna uygundur.

Örnek soru 2

I. kalem

II. çamur

III. kitap

IV. tavuk

Yukarıdaki kelimelerden hangileri küçük ünlü uyumuna uyduğu hâlde büyük ünlü uyumuna uymaz?

  1. A) Yalnız I
  2. B) I ve II
  3. C) I ve III
  4. D) II ve IV
  5. E) III ve IV
Çözümü gör

Doğru cevap: C

Kalem (a-e) ve kitap (i-a) kelimelerinde düz ünlüden sonra yine düz ünlü geldiği için küçük ünlü uyumu vardır; ama kalın ve ince ünlüler bir arada bulunduğu için büyük ünlü uyumu yoktur. Çamur ve tavuk ise tersine büyük ünlü uyumuna uyar, düz a'dan sonra yuvarlak u geldiği için küçük ünlü uyumuna uymaz.

Bu konuda 65 açıklamalı soru var. Yanlış yaptığın sorular aralıklı tekrar takvimine girer.

Diğer konular

Derse dön →

Sık sorulan sorular

KPSS Ses bilgisi konusunda neler var?

1. Ses, Harf ve Ünlülerin Nitelikleri, 2. Ünsüzlerin Nitelikleri, 3. Büyük Ünlü Uyumu, 4. Küçük Ünlü Uyumu, 5. Ünlü Düşmesi, 6. Ünlü Daralması, 7. Ünsüz Türemesi (İkizleşme), 8. Ünsüz Uyumu (Benzeşme), 9. Ünsüz Yumuşaması, 10. Uzun Ünlü ve Hece Yapısı, 11. Birleşik Kelimelerde Ses Düşmesi, 12. Kaynaştırma Ünsüzleri, 13. Ünsüz Düşmesi, 14. Ünlü Türemesi, 15. Bir Cümlede Birden Çok Ses Olayını Tarama.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.

BaşlaDeneme dersi