ÖABT · Türk Dili ve Edebiyatı
ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı: Eski Türk Dili ve Yeni Türk Dili
ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Türk Dili ve Edebiyatı ÖABT'sinin yaklaşık %30'unu oluşturur (50 sorunun yaklaşık 15 sorusu).
- 15sınavda soru (yaklaşık)
- 11anlatım bölümü
- 50soru bankasındaki soru
- 33öğrenme hedefi
Bölümler
- 1. Türk dilinin tarihî dönemleri ve yazı dilleri
- Türk dilinin tarihî dönemlerini sıralamayı ve her dönemi temel eserleriyle eşleştirmeyi
- Türkçenin tarih boyunca kullandığı alfabeleri ayırt etmeyi
- Batı (Oğuz) kolu ile doğu kolunun yazı dillerini ayırmayı
- 2. Eski Türkçe: Göktürk ve Uygur metinleri
- Orhun Yazıtlarını adları, yazıcıları, konuları ve yerleriyle tanımayı
- Göktürk alfabesinin yazım özelliklerini açıklamayı
- Uygur dönemi metinlerini dinî çevre ve alfabe bakımından sınıflandırmayı
- 3. Eski Türkçenin ses ve şekil özellikleri
- Eski Türkçe sözcükleri Türkiye Türkçesindeki karşılıklarıyla ses değişmeleri üzerinden eşleştirmeyi
- Eski Türkçedeki belli başlı ekleri bugünkü karşılıklarıyla tanımayı
- Tarihî bir sözcüğün hangi ses olayıyla bugünkü biçimine ulaştığını açıklamayı
- 4. Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi
- İslami dönemin ilk yazı dillerini eserleri ve yazarlarıyla eşleştirmeyi
- Divanü Lügati't-Türk ve Muhakemetü'l-Lugateyn'in dil tarihi bakımından önemini açıklamayı
- Doğu kolu yazı dillerinin birbirini nasıl izlediğini sıralamayı
- 5. Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi
- Eski Anadolu Türkçesinin Oğuz temelli ses özelliklerini örnekle göstermeyi
- Eski Anadolu Türkçesi ile Osmanlı Türkçesini söz varlığı ve dil anlayışı bakımından karşılaştırmayı
- Yeni Lisan hareketinin dil görüşlerini açıklamayı
- 6. Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsça dil bilgisi unsurları
- Farsça isim ve sıfat tamlamalarını çözümlemeyi ve Türkçe karşılığına çevirmeyi
- Arapça ve Farsça çokluk biçimlerini tanımayı
- Arapça kök-vezin ilişkisini ve Farsça ön-son ekleri sözcük örneğinde göstermeyi
- 7. Türkiye Türkçesinde ses bilgisi ve ses olayları
- Ünlüleri ve ünsüzleri niteliklerine göre sınıflandırmayı
- Büyük ve küçük ünlü uyumunu ve bunlara uymayan sözcükleri açıklamayı
- Sözcüklerdeki ses olaylarını adlandırmayı
- 8. Yapı bilgisi: kök, ek, türetme ve birleştirme
- Bir sözcüğü kök, gövde ve eklerine ayırmayı
- Yapım eklerini isim ve fiil köklerine göre dört gruba ayırmayı
- Sözcükleri yapı bakımından basit, türemiş ve birleşik olarak sınıflandırmayı
- 9. Sözcük türleri ve tamlamalar
- İsim, sıfat, zamir ve zarfı cümledeki görevine göre ayırt etmeyi
- Edat, bağlaç ve ünlemi örnek cümlede bulmayı
- Belirtili, belirtisiz ve zincirleme isim tamlamalarını ve sıfat tamlamasını çözümlemeyi
- 10. Fiil: kip, kişi, ek fiil, fiilimsi ve çatı
- Haber ve dilek kiplerini, birleşik zamanlı fiilleri çözümlemeyi
- Ek fiilin görevlerini ve birleşik fiil türlerini ayırt etmeyi
- Fiilimsileri ve fiil çatısını örnek cümlede göstermeyi
- 11. Cümle bilgisi: ögeler ve cümle türleri
- Cümlenin temel ve yardımcı ögelerini bulmayı
- Belirtili ve belirtisiz nesneyi, dolaylı tümleç ile zarf tümlecini ayırt etmeyi
- Cümleleri yüklemine, dizilişine, anlamına ve yapısına göre sınıflandırmayı
Diğer konular
Sık sorulan sorular
ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı testinde Eski Türk Dili ve Yeni Türk Dili konusundan kaç soru çıkar?
ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %30; 50 soruluk testte bu yaklaşık 15 soru demektir.
ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Eski Türk Dili ve Yeni Türk Dili konusunda neler var?
1. Türk dilinin tarihî dönemleri ve yazı dilleri, 2. Eski Türkçe: Göktürk ve Uygur metinleri, 3. Eski Türkçenin ses ve şekil özellikleri, 4. Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi, 5. Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi, 6. Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsça dil bilgisi unsurları, 7. Türkiye Türkçesinde ses bilgisi ve ses olayları, 8. Yapı bilgisi: kök, ek, türetme ve birleştirme, 9. Sözcük türleri ve tamlamalar, 10. Fiil: kip, kişi, ek fiil, fiilimsi ve çatı, 11. Cümle bilgisi: ögeler ve cümle türleri.
Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.