İçeriğe geç

ÖABT · Türkçe

ÖABT Türkçe: Anlama ve Anlatma Teknikleri

ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Türkçe ÖABT'sinin yaklaşık %32'sini oluşturur (50 sorunun yaklaşık 16 sorusu).

Bölümler

  1. 1. Dil becerileri ve Türkçe programının yapısı
    • Dört dil becerisini anlama ve anlatma becerileri olarak gruplamayı
    • Türkçe alan becerilerini ve öğrenme çıktısı kodlarını okumayı
    • Tema, sarmal yapı ve işlev temelli dil yapıları yaklaşımını açıklamayı
    • Atölyelerin ve metin seçimi esaslarının temel kurallarını hatırlamayı
  2. 2. Kademeli Sorumluluk Devri Modeli
    • Modelin dört basamağını sırasıyla açıklamayı
    • Her basamakta öğretmenin ve öğrencinin rolünü, grup büyüklüğünü ve ürün türünü ayırt etmeyi
    • Hangi strateji ve becerilerde modelin zorunlu, hangilerinde önerilen olduğunu belirlemeyi
  3. 3. Dinleme/izleme ve öğretimi
    • Duyma ile dinleme arasındaki farkı ve dinleme sürecinin aşamalarını açıklamayı
    • Programdaki dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini durumlara göre seçmeyi
    • Dinleme/izleme çıktılarını (yüzey anlam, çıkarım, söz varlığı, medya sorgulama) ayırt etmeyi
    • Dinleme öğretiminde öğretmen kararlarını değerlendirmeyi
  4. 4. Okuma süreci, akıcı okuma ve okuma yöntemleri
    • Okumayı öncesi, sırası ve sonrası olan bir süreç olarak planlamayı
    • Akıcı okumanın boyutlarını (doğruluk, hız, prozodi) ayırt etmeyi
    • Programdaki okuma yöntem ve tekniklerini amaca göre seçmeyi
    • Yüzey anlam, basit çıkarım ve üst düzey çıkarımı ayırt etmeyi
  5. 5. Anlama stratejileri
    • Programdaki sekiz anlama stratejisini tanımlamayı
    • Bir sınıf etkinliğinin hangi stratejiye dayandığını belirlemeyi
    • Tahmin, çıkarım ve özetleme stratejilerinde öğretmenin neye odaklanacağını açıklamayı
  6. 6. Sözcükte anlam ve söz varlığı
    • Gerçek, yan, mecaz ve terim anlamı bağlam içinde ayırt etmeyi
    • Eş anlam, zıt anlam ve sesteşliği örneklerle tanımayı
    • Somut-soyut ayrımını ve deyim-atasözü işlevini açıklamayı
    • Bilinmeyen kelimenin anlamını bağlamdan tahmin ettirmeyi planlamayı
  7. 7. Cümlede anlam
    • Neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç ve karşılaştırma ilişkilerini ayırt etmeyi
    • Öznel ve nesnel yargıyı kanıtlanabilirlik ölçütüyle ayırmayı
    • Örtülü anlam, varsayım, olasılık ve kesinlik bildiren cümleleri tanımayı
    • Bağlantı ifadelerinin cümleye kattığı anlamı açıklamayı
  8. 8. Paragrafın yapısı ve anlatım teknikleri
    • Konu, ana düşünce, yardımcı düşünce ve başlığı ayırt etmeyi
    • Giriş, gelişme ve sonuç cümlelerinin özelliklerini, akışı bozan cümleyi belirlemeyi
    • Dört temel anlatım biçimini tanımayı
    • Düşünceyi geliştirme yollarını örnek cümleler üzerinde bulmayı
  9. 9. Metin yapıları ve paragraf türleri
    • Öyküleyici ve bilgilendirici metin yapılarını ve alt yapılarını ayırt etmeyi
    • Programdaki yedi paragraf türünü kullanım alanlarıyla tanımayı
    • Metin yapılarının sınıf seviyelerine dağılımını hatırlamayı
    • Metin yapısına uygun grafik düzenleyiciyi seçmeyi
  10. 10. Konuşma ve öğretimi
    • Sözlü üretim ile sözlü etkileşimi ayırt etmeyi
    • Hazırlıklı ve hazırlıksız konuşmanın aşamalarını açıklamayı
    • Ses, beden dili ve ikna tekniklerini konuşma örneklerinde tanımayı
    • Konuşma öğretiminde öğretmen kararlarını değerlendirmeyi
  11. 11. Yazma ve öğretimi
    • Yazma stratejilerini (planlama, taslak, gözden geçirme, paylaşma) sırası ve amacıyla açıklamayı
    • Programdaki yazma yöntem ve tekniklerini durumlara göre seçmeyi
    • Paragraftan metne geçiş ilkesini ve yazılı üretim-etkileşim ayrımını uygulamayı
    • Yazma öğretiminde öğretmenin geri bildirim ve düzeltme kararlarını değerlendirmeyi
  12. 12. Ölçme, değerlendirme ve farklılaştırma
    • Programın süreç ve ürün odaklı, biçimlendirici değerlendirme anlayışını açıklamayı
    • Kontrol listesi, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarını ayırt etmeyi
    • Geleneksel ve tamamlayıcı görev biçimlerini tanımayı
    • Zenginleştirme ve destekleme uygulamalarını öğrenci durumuna göre seçmeyi

Bu branşı çalış →

Örnek sorular

Örnek soru 1

Türkçe programındaki akıcı okuma anlayışıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Bir öğrenci metni hızlı okuyorsa akıcı okuyor sayılır.

II. Akıcı okuma doğruluk, hız ve ifadeli okuma unsurlarını birlikte içerir.

III. 5. ve 6. sınıflarda öğrencilerin akıcı okuma düzeyi yıl başında tanılanır.

  1. A) Yalnız I
  2. B) Yalnız II
  3. C) I ve II
  4. D) I ve III
  5. E) II ve III
Çözümü gör

Doğru cevap: E

Adım 1: Akıcı okuma yalnızca hızdan ibaret değildir; kelimeleri doğru okuma, uygun hız ve vurgu, tonlama, duraklama gibi ifadeli okuma unsurları birlikte değerlendirilir. Bu nedenle I yanlış, II doğrudur. Adım 2: Program 5. ve 6. sınıflarda akıcı okumanın yıl başında tanılanmasını ve yıl boyunca izlenmesini ister; III doğrudur. Sonuç: II ve III Diğer şıklar: Yalnız I ve I ve II, hızı akıcılıkla eşitleyen yanlış ifadeyi içerir. I ve III de aynı yanlış ifadeyi doğru sayar. Yalnız II ise doğru olan tanılama ifadesini dışarıda bırakır.

Örnek soru 2

Bir öğrenci, okul bahçesine ağaç dikilmesini savunduğu yazısını gözden geçirirken gerekçelerinin zayıf kaldığını fark ediyor. Yeniden araştırma yapıp yazısının ana hatlarını değiştirmek istiyor. Sıra arkadaşı ise "Gözden geçirme aşamasına geldin, artık planlamaya dönemezsin; yalnızca yazım yanlışlarını düzelt." diyor.

Öğretmenin bu duruma ilişkin açıklaması aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

  1. A) Yazma süreci döngüseldir; gerekirse planlamaya dönülüp ana hatlar değiştirilebilir.
  2. B) Arkadaşı haklıdır; stratejiler belirlenen sırayla izlendiği için geri dönüş yapılmaz.
  3. C) Ek araştırma, paylaşma aşamasında okurdan gelen dönütlere göre yapılmalıdır.
  4. D) Gözden geçirme dil ve yazım denetimidir; içerik değişikliği taslak aşamasında kalır.
  5. E) Ana hatların değiştirilmesi özgünlüğü zayıflatacağı için mevcut plan korunmalıdır.
Çözümü gör

Doğru cevap: A

Programdaki yazma stratejileri planlama, metin oluşturma, gözden geçirme ve paylaşmadır; süreç doğrusal değil döngüseldir ve gözden geçirmede taslak netlik, tutarlılık ve yapı bakımından da incelenir, gerekirse planlamaya dönülür. Bu nedenle öğrencinin yeniden araştırıp ana hatları değiştirmesi uygundur. Gözden geçirmeyi yalnız dil ve yazım denetimi saymak en güçlü çeldiricidir; oysa bu aşamada bölümler değiştirilebilir, eklenebilir ve yeniden yazılabilir.

Bu konuda 175 açıklamalı soru var. Yanlış yaptığın sorular aralıklı tekrar takvimine girer.

Diğer konular

Branşa dön →

Sık sorulan sorular

ÖABT Türkçe testinde Anlama ve Anlatma Teknikleri konusundan kaç soru çıkar?

ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %32; 50 soruluk testte bu yaklaşık 16 soru demektir.

ÖABT Türkçe Anlama ve Anlatma Teknikleri konusunda neler var?

1. Dil becerileri ve Türkçe programının yapısı, 2. Kademeli Sorumluluk Devri Modeli, 3. Dinleme/izleme ve öğretimi, 4. Okuma süreci, akıcı okuma ve okuma yöntemleri, 5. Anlama stratejileri, 6. Sözcükte anlam ve söz varlığı, 7. Cümlede anlam, 8. Paragrafın yapısı ve anlatım teknikleri, 9. Metin yapıları ve paragraf türleri, 10. Konuşma ve öğretimi, 11. Yazma ve öğretimi, 12. Ölçme, değerlendirme ve farklılaştırma.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.