Örnek soru 1
Bir öğretmen, bu ders için yazdığı aşağıdaki bendi gösterip öğrencilerden biçimini bulmalarını istiyor. Bilgi olarak şunları ekliyor: Şiir bestelenmek amacıyla yazılmış, toplam üç bentten oluşuyor ve her bent aynı dizeyle bitiyor.
"Bir bahar daha geçti bu yaz da geldi
Gül gibi solduk yine ey yâr sensiz
Gözlerim yollarda yine dolup geldi
Gül gibi solduk yine ey yâr sensiz"
Şiirin nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Rubai
- B) Tuyuğ
- C) Muhammes
- D) Murabba
- E) Şarkı
Çözümü gör
Doğru cevap: E
Adım 1: Şiir dört dizelik bentlerden oluşuyor; ilk bentte ikinci ve dördüncü dizeler aynen tekrarlanıyor ve bu dize her bendin sonunda nakarat olarak yineleniyor. Adım 2: Bestelenmek amacıyla yazılması, nakarat ve aAaA, bbbA düzeni şarkının ayırt edici özellikleridir. Sonuç: Şarkı Diğer şıklar: Rubai ve tuyuğ tek dörtlükten oluşur; üç bentli olamaz. Muhammesin bentleri beşer dizedir. Murabba da dörtlüklerle kurulur ve nakaratlı olabilir; ama bestelenme amacı taşımaz. Soruda verilen bestelenme amacı şiiri şarkıya bağlayan ipucudur.